GoWork pozew przeciwko portalowi z kosztami, szansami i pozwem zbiorowym firm

Tak, GoWork.pl Serwis Pracy sp. z o.o. można pozwać jak każdą spółkę. Pytanie brzmi jednak nie „czy wolno”, tylko „czy sąd uzna portal za właściwego pozwanego”. Serwis, który przechowuje opinie pisane przez użytkowników, nie jest ich autorem i nie odpowiada za nie z samego faktu, że się ukazały.

Przez lata tę zasadę wyrażał art. 14 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną: usługodawca nie odpowiada za przechowywane dane, jeżeli nie wie o ich bezprawnym charakterze, a po otrzymaniu wiarygodnej wiadomości niezwłocznie uniemożliwia do nich dostęp. Tę samą regułę zawiera art. 6 aktu o usługach cyfrowych (DSA), stosowany w Polsce bezpośrednio od 17 lutego 2024 r. Ustawa wdrażająca DSA (druk sejmowy nr 2694), przekazana Prezydentowi do podpisu 4 września 2026 r., uchyla rozdział 3 krajowej ustawy razem z art. 14, więc po jej wejściu w życie podstawą zostaje wyłącznie art. 6 DSA. Dla firmy sens jest ten sam: odpowiedzialność portalu zaczyna się od zgłoszenia.

Najczęstsza przyczyna to pozew złożony bez wcześniejszego, porządnego zgłoszenia. W sprawie rozpoznanej przez Sąd Okręgowy w Poznaniu (wyrok z 28 sierpnia 2017 r., XVIII C 530/17) spółka i członek jej zarządu pozwali portal. Sąd oddalił powództwo i zasądził od powodów 2 537 zł kosztów procesu, stwierdzając wprost, że serwis nie posiada legitymacji biernej. Sąd oparł się na linii Sądu Najwyższego (IV CSK 665/10), zgodnie z którą usługodawca nie odpowiada za cudzy wpis, chyba że wiedział o jego bezprawności i nie usunął go niezwłocznie.

Wniosek jest mało intuicyjny, ale kluczowy dla budżetu: zgłoszenie i odwołanie to nie formalność przed pozwem, tylko warunek, bez którego pozew traci podstawę. Art. 16 ust. 3 DSA mówi, że zgłoszenie zawierające wymagane elementy uznaje się za źródło faktycznej wiedzy portalu o treści. Dobrze napisane zgłoszenie jest więc pierwszym dowodem w sprawie.

Opłata stała od pozwu o ochronę dóbr osobistych wynosi 600 zł (art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Jeżeli firma żąda także zapłaty, na przykład naprawienia szkody majątkowej albo sumy na cel społeczny, od tej części pobiera się opłatę według art. 13: stałą według progów do 20 000 zł, a powyżej 20 000 zł 5 proc. żądanej kwoty. Wniosek o zabezpieczenie roszczenia kosztuje dodatkowe 100 zł (art. 68 pkt 1).

Do tego dochodzi pełnomocnik. Samo wezwanie przedsądowe kancelarie wyceniają publicznie na około 1 200 zł netto, a prowadzenie sprawy w sądzie ustalają indywidualnie. Trzeba też doliczyć ryzyko: przegrywająca strona zwraca koszty przeciwnikowi, co w sprawie z Poznania oznaczało 2 537 zł. Sprawa przechodzi przez sąd okręgowy i, jeśli któraś strona złoży apelację, przez sąd apelacyjny, więc czas liczy się w miesiącach, a przy apelacji w latach.

Przez cały ten okres wpis może być widoczny. Postępowanie sądowe nie zmienia tego, co kandydat zobaczy jutro po wpisaniu nazwy firmy. To jest powód, dla którego firmy równolegle prowadzą własny, zweryfikowany profil i odpowiadają na opinie, zamiast czekać na wyrok.

Nie w sprawie o dobre imię. Postępowanie grupowe wymaga co najmniej 10 osób z roszczeniami jednego rodzaju, opartymi na tej samej lub takiej samej podstawie faktycznej (art. 1 ust. 1 ustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym). Art. 1 ust. 2a tej ustawy wyłącza jednak dochodzenie roszczeń o ochronę dóbr osobistych, z jedynym wyjątkiem dotyczącym uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia. Ochrona renomy firmy przed opinią to właśnie roszczenie o ochronę dóbr osobistych (art. 23, 24 i 43 k.c.).

Jest też drugi problem: każda firma walczy z innym wpisem, o innej treści, zgłoszonym w innym czasie. Nawet gdyby ustawa nie wyłączała takich roszczeń, trudno byłoby wykazać tę samą podstawę faktyczną. Firmy, które zbierają się w grupy pod hasłem „pozew zbiorowy przeciwko GoWork”, w praktyce mogą co najwyżej wymieniać doświadczenia i dzielić koszt porady, ale pozew każda składa osobno.

Jeżeli wiesz, kto napisał wpis, pozew przeciwko autorowi jest zwykle mocniejszy. Bezprawność naruszenia dóbr osobistych jest domniemana (art. 24 § 1 k.c.), więc to autor musi wykazać, że jego twierdzenia są prawdziwe albo że działał w uzasadnionym interesie. Portal broni się brakiem wiedzy, autor tak nie może.

Problem pojawia się przy wpisie anonimowym. Portal udostępnia dane użytkownika tylko organom państwa uprawnionym na podstawie odrębnych przepisów (art. 18 ust. 6 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną), a firma organem nie jest. Drogą do ustalenia autora pozostaje prywatny akt oskarżenia z art. 212 k.k., złożony przez Policję, która na polecenie sądu wykonuje czynności dowodowe (art. 488 k.p.k.). Szczegółowe koszty i terminy tej drogi opisujemy w tekście o pozwie o zniesławienie za opinię o firmie.

Może, ale w wąskim zakresie. Zabezpieczenie roszczenia polegające na zakazie publikacji jest ograniczone przez art. 755 § 2 k.p.c.: sąd go nie udzieli, gdy sprzeciwia się temu ważny interes publiczny, a sam zakaz nie może trwać dłużej niż rok. Firma musi uprawdopodobnić zarówno roszczenie, jak i interes w udzieleniu zabezpieczenia, czyli pokazać, że bez niego wyrok nie da jej realnej ochrony.

Opinie pracowników o warunkach pracy sąd często ocenia jako wypowiedzi w sprawie, która interesuje innych kandydatów, dlatego wniosek ma szansę głównie przy wpisach z nieprawdziwymi zarzutami karnymi albo z danymi osobowymi konkretnych ludzi.

Kolejność, która oszczędza najwięcej pieniędzy, wygląda tak: najpierw zgłoszenie konkretnego wpisu w trybie art. 16 DSA (tak jak opisujemy na stronie o usuwaniu opinii z GoWork), potem odwołanie, potem wezwanie przedsądowe, a pozew dopiero wtedy, gdy portal odmówił mimo nieprawdziwego twierdzenia o faktach. Taka sekwencja albo kończy sprawę po drodze, albo tworzy materiał, bez którego sąd pozew oddali.

Równolegle warto zadbać o to, co kandydaci widzą dziś. Opinia sprzed dwóch lat bez odpowiedzi firmy szkodzi bardziej niż ta sama opinia z rzeczową odpowiedzią pod spodem. W uSzefie firma przejmuje swój profil, odpowiada na każdą opinię jako zweryfikowany pracodawca i widzi, jak zmienia się ocena w czasie. Odpowiadanie jest bezpłatne, a odznaka, wykres oceny i raporty są w planie Start od 199 zł netto miesięcznie. To kosztuje mniej niż jedna opłata od pozwu i działa od pierwszego dnia. Jeżeli rozważasz usunięcie całego profilu, przeczytaj najpierw, dlaczego usunięcie firmy z GoWork na żądanie nie jest możliwe.